Przejdź do treści
Aktualności

Ryzyko walutowe PLN–EUR–TRY, certyfikat DAB i rozliczenie podatków między Turcją a Polską

Redakcja satisofisi.com · Sprawdzenie źródeł urzędowych: 22 listopada 2026 r.

kupujący z Polski oszczędzający w złotych (PLN) przechodzi przy zakupie nieruchomości w Turcji przez podwójne przewalutowanie: PLN → EUR (lub USD) → TRY.

Zgodnie z przepisami Banku Centralnego Turcji (TCMB) zagraniczny nabywca musi przed wpisem w księdze Tapu wymienić wymienialną walutę obcą (EUR, USD lub GBP, bez bezpośredniej obsługi PLN) w tureckim banku i uzyskać elektroniczny certyfikat Döviz Alım Belgesi (DAB). Poza opłatami lokalnymi polski rezydent podatkowy osiągający przychody z najmu lub sprzedaży lokalu w Turcji musi też pamiętać o obowiązkach podatkowych i informacyjnych w Polsce wynikających z ustawy o PIT i umowy dwustronnej opublikowanej w serwisach podatki.gov.pl oraz gov.pl.

Ilustracja do poradnika: Kursy walut PLN–EUR–TRY, dokument DAB i podatki w Polsce – nowe osiedle mieszkaniowe nad morzem
Ilustracja poglądowa. Redakcja satisofisi.com.

Łańcuch walutowy PLN → EUR → TRY: gdzie powstaje koszt i ryzyko kursowe

W przeciwieństwie do zakupu apartamentu w Grecji, gdzie wystarczy jedna wymiana PLN na EUR, transakcja na tureckim rynku pierwotnym wiąże się z użyciem trzech walut. Cenniki dla obcokrajowców oraz harmonogramy ratalne w regionach nadmorskich są zazwyczaj wyrażane w EUR (w części projektów w Stambule również w USD), natomiast samo przeniesienie własności w urzędzie Tapu i naliczenie lokalnych opłat urzędowych odbywają się w lirach tureckich (TRY).

Jeżeli spłacasz mieszkanie w ratach przez kilkanaście miesięcy budowy, ponosisz ryzyko osłabienia złotego wobec euro przy każdej kolejnej transzy. Z kolei w dniu przewalutowania na liry w Turcji kwota zapisana w TRY na certyfikacie DAB staje się Twoją urzędową ceną nabycia (kosztem zakupu) w księdze Tapu. Gdy po kilku latach sprzedasz mieszkanie przed upływem pięcioletniego okresu zwolnienia w Turcji, urząd skarbowy porówna cenę sprzedaży w TRY z kwotą nabycia w TRY (po ustawowej indeksacji wskaźnikiem cen producentów Yİ-ÜFE), a nie z kwotą zapłaconą pierwotnie w EUR czy PLN.

Etap przepływu środków Waluta operacji Na co zwrócić uwagę przy budżecie w PLN
1. Wymiana oszczędności w Polsce i przelew zagraniczny PLN → EUR lub USD Tureckie banki nie skupują PLN na potrzeby certyfikatu DAB; wysłanie złotych z Polski grozi niekorzystnym, wielokrotnym przewalutowaniem po kursach banków po drodze
2. Sprzedaż waluty w banku w Turcji pod dokument DAB EUR / USD / GBP → TRY Marża kursowa tureckiego banku, opłaty za przelew SWIFT oraz wymóg podania dokładnego tytułu przelewu ze wskazaniem kupowanej działki i lokalu
3. Wpis wartości w księdze Tapu i późniejsza odsprzedaż TRY Kwota w lirach z certyfikatu DAB stanowi urzędową podstawę opłaty skarbowej w Tapu oraz punkt wyjścia do wyliczenia dochodu w TRY przy wcześniejszej sprzedaży

Waluta płatności i jak działa certyfikat DAB (Döviz Alım Belgesi)

Od 24 stycznia 2022 r., na mocy art. 13 Okólnika o Przepływach Kapitałowych (Sermaye Hareketleri Genelgesi) Banku Centralnego Republiki Tureckiej (TCMB), cudzoziemiec będący osobą fizyczną nie może zarejestrować zakupu nieruchomości w urzędzie Tapu bez wcześniejszej wymiany waluty obcej w tureckim banku, który następnie odsprzedaje ją do TCMB.

W tej procedurze banki w Turcji przyjmują do rozliczenia z bankiem centralnym wyłącznie trzy waluty: euro (EUR), dolara amerykańskiego (USD) albo funta szterlinga (GBP). Wymiana gotówki w ulicznym kantorze (döviz bürosu) lub wpłata lir kupionych wcześniej poza tureckim systemem bankowym nie zostaną uznane przez urząd ksiąg wieczystych.

Sprzedaży waluty w banku może dokonać wyłącznie kupujący, sprzedający albo ich prawidłowo umocowany pełnomocnik jeszcze przed dniem podpisania aktu w Tapu (przy płatności przelewem w walucie obcej na konto dewelopera to on może wymienić otrzymaną kwotę i uzyskać certyfikat DAB wystawiony na dane nabywcy). Elektroniczny dokument DAB musi zawierać imię i nazwisko kupującego, numer paszportu lub turecki numer identyfikacyjny cudzoziemca, równowartość kwoty w USD i TRY oraz adnotację o dokonaniu wymiany w trybie art. 13 okólnika TCMB.

Opłaty skarbowe i podatek roczny po stronie tureckiej — powiązanie z kursem z DAB

Kwota w lirach wykazana w certyfikacie DAB wyznacza wartość deklarowaną przy przeniesieniu własności w Tapu Müdürlüğü (nie może być ona niższa od gminnej wartości podatkowej lokalu). Od tej podstawy nalicza się jednorazową opłatę skarbową w Tapu, natomiast po odbiorze mieszkania właściciel opłaca w maju i listopadzie roczny gminny podatek od nieruchomości liczony w TRY od wartości urzędowej.

Dokładne stawki opłaty rejestracyjnej 4%, progów podatku VAT (10% i 20% na rynku pierwotnym), ubezpieczenia DASK oraz pięcioletniego zwolnienia z tureckiego podatku dochodowego przy odsprzedaży (art. 80 ustawy nr 193) zebraliśmy w osobnym poradniku „Koszty i podatki przy zakupie nowego mieszkania w Turcji” — link znajdziesz poniżej.

Obowiązki podatkowe w Polsce (podatki.gov.pl / gov.pl): najem, sprzedaż i konsultacja z doradcą

Samo nabycie i posiadanie prywatnego mieszkania w Turcji na własne potrzeby wypoczynkowe nie wiąże się w Polsce z płaceniem podatku od nieruchomości. Polski podatek obejmuje wyłącznie grunty i budynki położone na terytorium RP, a roczny podatek od lokalu w Turcji płaci się właściwej gminie tureckiej.

Sytuacja zmienia się w momencie uzyskania przychodu (z najmu krótko- lub długoterminowego albo z odpłatnego zbycia nieruchomości). Osoba mająca miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (art. 3 ust. 1 polskiej ustawy o PIT), z uwzględnieniem umów międzynarodowych.

Relacje między oboma państwami reguluje Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Tureckiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie 3 listopada 1993 r. (Dz.U. 1997 nr 11 poz. 58), wraz ze zmianami wynikającymi z Konwencji MLI. Oficjalny wykaz obowiązujących umów oraz aktualne teksty syntetyczne uwzględniające Konwencję MLI publikuje Ministerstwo Finansów w serwisach podatki.gov.pl oraz gov.pl. Zgodnie z ogólnymi zasadami opodatkowania nieruchomości w umowach międzynarodowych państwo położenia nieruchomości (Turcja) ma prawo opodatkować dochody z najmu oraz zyski ze sprzedaży takiego lokalu, natomiast w Polsce dochody zagraniczne i ewentualny podatek zapłacony za granicą wykazuje się we właściwym zeznaniu rocznym (m.in. z załącznikiem PIT/ZG dostępnym w usłudze Twój e-PIT na podatki.gov.pl), przeliczając waluty obce na PLN według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu.

Nie podajemy tu uniwersalnych wyliczeń polskiego podatku ani gotowej wskazówki co do wyboru formy opodatkowania najmu: wszystko zależy od Twojej rezydencji podatkowej w danym roku, kwalifikacji najmu jako prywatnego lub gospodarczego, okresu posiadania nieruchomości liczonego według polskich przepisów oraz metody unikania podwójnego opodatkowania właściwej po modyfikacjach MLI. Przed rozpoczęciem wynajmu lub sprzedażą lokalu omów swoją sytuację z uprawnionym w Polsce doradcą podatkowym (wpisanym na listę KIDP) albo wystąp o indywidualną interpretację podatkową do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przez portal podatki.gov.pl / gov.pl.

Najczęstsze pytania kupujących z Polski

Czy mogę wysłać przelew bezpośrednio w złotych (PLN) do banku w Turcji, aby uzyskać dokument DAB?

Na potrzeby wystawienia certyfikatu DAB tureckie banki odsprzedają do banku centralnego TCMB wyłącznie EUR, USD lub GBP. Wysłanie PLN z polskiego konta spowoduje po drodze automatyczne przewalutowanie na walutę pośrednią według niekorzystnych kursów bankowych. Bezpieczniej wymienić PLN na EUR lub USD przed zleceniem przelewu i wcześniej uzgodnić walutę umowy z deweloperem.

Czy sam fakt zakupu mieszkania w Turcji trzeba zgłaszać do polskiego urzędu skarbowego?

Według ogólnych zasad polskiego podatku dochodowego (podatki.gov.pl) sam wydatek na zakup prywatnej nieruchomości za granicą ze środków pochodzących z opodatkowanych lub udokumentowanych źródeł nie stanowi przychodu podlegającego PIT. Obowiązek rozliczeniowy w Polsce może natomiast powstać przy osiąganiu przychodów z najmu lub przy odpłatnym zbyciu nieruchomości — w razie wątpliwości skonsultuj się z doradcą podatkowym.

Czy płatność gotówką w euro bezpośrednio w kasie dewelopera pozwala ominąć certyfikat DAB?

Nie. Urząd ksiąg wieczystych Tapu Müdürlüğü wymaga elektronicznego certyfikatu DAB przesłanego z banku w Turcji jako warunku formalnego przeniesienia własności na cudzoziemca. Przekazanie gotówki poza systemem bankowym utrudnia ponadto udokumentowanie ceny nabycia i przepływu środków.

Gdzie sprawdzić oficjalne brzmienie polsko-tureckiej umowy podatkowej i objaśnienia do PIT/ZG?

Najlepiej bezpośrednio w oficjalnych serwisach polskiego Ministerstwa Finansów (podatki.gov.pl — zakładka „Wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania” z tekstami syntetycznymi MLI oraz broszury informacyjne do formularza PIT/ZG na gov.pl), a w indywidualnych sprawach u licencjonowanego doradcy podatkowego.

Źródła oficjalne

Stan weryfikacji aktów prawnych i stron urzędowych: 22 listopada 2026 r.. Przed zawarciem umowy potwierdź aktualne brzmienie przepisów we właściwym urzędzie lub u uprawnionego prawnika.

Ustalenie prawne lub podatkowe Podstawa i instytucja Link do źródła
Obowiązek sprzedaży waluty obcej (USD, EUR, GBP) przez bank w Turcji i wystawienia certyfikatu DAB przy zakupie nieruchomości przez cudzoziemca od 24.01.2022 r. Bank Centralny Republiki Tureckiej (TCMB) — Sermaye Hareketleri Genelgesi, art. 13 https://www.tcmb.gov.tr
Umowa między RP a Republiką Turecką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania z 3.11.1993 r. (Dz.U. 1997 nr 11 poz. 58; wykaz umów i tekst syntetyczny MLI na podatki.gov.pl / gov.pl oraz archiwum GİB) Administracja Skarbowa (Gelir İdaresi Başkanlığı — umowy międzynarodowe; po stronie polskiej podatki.gov.pl) https://www.gib.gov.tr
Opodatkowanie zysku z odpłatnego zbycia nieruchomości w Turcji przed upływem 5 lat i wyliczanie podstawy w TRY Ustawa o podatku dochodowym nr 193, art. 80 (mevzuat.gov.tr) https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.4.193.pdf
Zasada ustalania podstawy opłaty skarbowej w urzędzie Tapu w lirach tureckich Ustawa o opłatach nr 492, art. 63 (mevzuat.gov.tr) https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.492.pdf

Czego celowo nie podajemy w tym zestawieniu

  • Indywidualne doradztwo podatkowe w zakresie polskiego podatku PIT (wybór skali, ryczałtu lub rozliczenia sprzedaży) — wymaga weryfikacji u uprawnionego doradcy podatkowego lub interpretacji KIS na podatki.gov.pl.
  • Prognozy przyszłych kursów walut PLN/EUR oraz EUR/TRY i rekomendacje kantorów lub banków komercyjnych.

Sprawdź inwestycje w katalogu

Pozostałe poradniki dla kupujących z Polski